Een dorp op de Heuvelrug
Maarsbergen is een klein dorp in het Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug, midden in Nederland. Het landschap bestaat uit grote bossen op zacht glooiende zandheuvels, met hier en daar een beekje of een meertje. De zandvlakten, klei, veen en heide die je er vindt, zijn in de ijstijd gevormd.
De streek trok eeuwenlang adel, bisschoppen, vorsten en gezanten aan, die er buitenplaatsen en tuinen nalieten. Tegelijk woonden en werkten er boeren, dagloners, schaapherders en ambachtslieden.
Van ridder tot koopman
Het kasteel gaat terug tot de middeleeuwen. De oudste vermelding is een schenking uit 1134: een ridder, Folcoldus van Berne, gaf een deel van zijn bezit aan norbertijner monniken. Het kasteel hoorde daarbij en werd zo een buitenpost van het klooster bij Heusden.
Vanaf 1561 werd het verpacht. Na de Vrede van Münster in 1648, die een einde maakte aan de Tachtigjarige Oorlog, kwam het in handen van het gewest Holland. Acht jaar later verkocht Holland kasteel en landgoed aan de Amsterdamse koopman Samuel de Marez. Zijn familie bleef eigenaar tot 1764. Daarna was het een buitenplaats, tot de familie Godin de Beaufort het in 1882 kocht.
De familie restaureerde het kasteel in 1930. Het landgoed is ongeveer 400 acres groot, ruim 160 hectare bos en landbouwgrond, en wordt nog steeds door de familie beheerd.
De familie Beaufort
De Beauforts kwamen oorspronkelijk uit het noorden van Frankrijk. Op de Utrechtse Heuvelrug werden ze actief in de politiek, het bankwezen, de wetenschap en het hoogste bestuur van het land. Het landgoed gebruikten ze om te wonen en om zaken te doen, en er kwamen veel gasten over de vloer.
Carel zette die traditie voort. Hij gaf het hele jaar door feesten, zeker toen hij eenmaal in de Grand Prix reed.
Een jeugd in het kasteel
Carel groeide op in het kasteel en vermaakte zich er uitstekend, zelfs in de Tweede Wereldoorlog, toen het Duitse leger een deel van het gebouw in beslag nam. Samen met zijn zus speelde hij met granaten en met de wrakstukken van neergeschoten vliegtuigen.
Zijn eerste rijervaring deed hij op in zijn Flying Dutchman, een soort trapautootje dat je voortbewoog door met je armen te pompen. Hij reed er zo veel mogelijk mee rond, op de zolder en over het grote erf. Toen er brand uitbrak in een trein op het station van het dorp, bouwde hij zijn Flying Dutchman om tot brandweerwagen om te kunnen helpen. De Duitsers, die op de trein hadden geschoten, waren daar allerminst blij mee.
Echt autorijden leerde hij op zijn vijfde, op schoot bij zijn vader in de Packard van de familie. Daarna reed hij alles wat wielen en een motor had, vooral de Canadese jeep die na de oorlog op het landgoed was achtergebleven. Op zijn zestiende werd hij aangehouden, toen hij voor de lol met de auto's van gasten van de familie aan het rondrijden was.
Het kasteel nu
Toen de oude site werd geschreven, woonde Carels zus Cornelie nog in het kasteel. Het kasteel was toen niet open voor bezoekers.
Bronnen
- De oorspronkelijke tribute-site van Marcel Visbeen, Dennis Drenthe en Mattijs Diepraam, pagina The Maarsbergen estate, via het Internet Archive: snapshot van 7 november 2021
- Wikipedia (Nederlands), artikel Carel Godin de Beaufort: kasteel sinds 1882 in familiebezit (geraadpleegd 18 november 2026)
- Beeld: Rijksmuseum (RP-T-1894-A-2994), Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (beeldbank 20143375) en Wikimedia Commons (Rijksmonument 509661)